Kredyt konsumencki i BNPL: co zmienia dyrektywa CCD2

Data 20 listopada 2026 r. pojawia się w publikacjach o kredycie konsumenckim, ale nie jest datą wejścia w życie polskiej ustawy. Poniżej zestawienie tego, co da się potwierdzić w źródłach według stanu na 5 października 2026 r. Tekst odróżnia to, co wynika z dyrektywy, od tego, co dopiero ma zostać przesądzone w polskiej ustawie.

Czy 20 listopada 2026 r. to data zmian w Polsce?

Nie ma potwierdzenia, że tak. Dyrektywa (UE) 2023/2225 o umowach o kredyt konsumencki (CCD2) zobowiązywała państwa członkowskie do przyjęcia przepisów do 20 listopada 2025 r., a do ich stosowania najpóźniej od 20 listopada 2026 r. (tak podają m.in. lex.pl i PwC). To data unijna, a nie data wejścia w życie polskiej ustawy.

Polska ustawa nie została uchwalona. Według PAP Biznes projekt przygotowany przez UOKiK został wycofany z prac Komitetu Stałego Rady Ministrów po decyzji premiera z 18 maja 2026 r. Według portalu XYZ z 4 września 2026 r. prace ruszyły od nowa, a resort poinformował Komisję Europejską, że Polska nie zdąży w terminie. Ostateczny kształt polskich przepisów nie jest więc znany. Kancelaria prawna w analizie z 22 sierpnia 2026 r. zaznacza, że 20 listopada 2026 r. nie oznacza już zbliżających się zmian w polskim prawie.

Co przewiduje dyrektywa CCD2

Dyrektywa zastępuje wcześniejsze unijne przepisy z 2008 r. Według EUR-Lex, Komisji Europejskiej i Rady UE przewiduje m.in.:

  • zakres obejmujący umowy kredytu do 100 000 euro (wcześniej 75 000 euro),
  • objęcie przepisami także umów poniżej 200 euro,
  • prawo odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni,
  • obowiązek oceny zdolności kredytowej, która nie może opierać się na szczególnych kategoriach danych (np. zdrowotnych) ani na informacjach z sieci społecznościowych,
  • w reklamach kredytu wyraźne ostrzeżenie, że pożyczanie pieniędzy kosztuje,
  • standardowe informacje o kredycie przekazywane konsumentowi bezpłatnie, w tym rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO),
  • obowiązek zapewnienia przez państwa członkowskie usług doradztwa dla osób w trudnej sytuacji finansowej.

Kwestię limitów kosztów kredytu dyrektywa w dużej mierze pozostawia państwom członkowskim, które mogą utrzymać dotychczasowe rozwiązania krajowe.

BNPL: kiedy płatność odroczona jest kredytem

UOKiK w komunikacie z 29 listopada 2024 r. podkreślał, że odroczona płatność jest w istocie kredytem, a jej niespłacenie może skutkować odsetkami, spadkiem zdolności kredytowej lub wpisem do rejestru dłużników. Urząd opisywał też, że płatność odracza się zwykle o 30 lub 45 dni.

Według Komisji Europejskiej CCD2 obejmuje schematy „kup teraz, zapłać później” (BNPL), które wcześniej pozostawały poza zakresem unijnych przepisów. Dyrektywa wyłącza jednak odroczenia, w których sprzedawca towaru lub usługi daje konsumentowi czas na zapłatę bez odsetek i bez innych opłat (poza ograniczonymi opłatami za opóźnienie), bez udziału podmiotu trzeciego, a płatność ma być w całości rozliczona w ciągu 50 dni od dostawy (EUR-Lex, motyw 17). Jak dokładnie BNPL potraktuje polska ustawa, nie jest jeszcze ustalone.

Co obowiązuje do czasu nowej ustawy

Do wejścia w życie nowych przepisów stosuje się dotychczasową ustawę o kredycie konsumenckim z 2011 r. Według analizy kancelarii z 22 sierpnia 2026 r. nadal obowiązuje w niej m.in. górny limit kwoty kredytu wynoszący 255 550 zł. Aktualne komunikaty o pracach nad ustawą warto sprawdzać na stronach UOKiK i gov.pl.

Jeśli wolisz mieć temat uporządkowany w jednym miejscu, zajrzyj do poradnika Kredyt i BNPL na nowych zasadach.

Artykuł ma charakter wyłącznie informacji ogólnej i nie stanowi porady prawnej ani finansowej.